| |
Ludność
Ludność Etiopii, której liczebność w roku 2004 szacowano na 67,2
milionów, często
określana
jest jako bogata mozaika kulturowa, albowiem każda
grupa etniczna posiada swój odrębny
język
i kulturę.
90% ludności
mieszka na terenach wiejskich. Spośród
różnorakich
grup etnicznych Amharowie i Tigrejczycy, zamieszkujący
wyżyny
ludy pochodzenia częściowo
semickiego, stanowią
32 procent całkowitej
liczby ludności.
Zajmują
oni północno-zachodnie
wyżyny
Etiopii oraz obszary na północ
od Addis Ababy. Oromo mają pochodzenie kuszyckie i są pasterzami i rolnikami,
zamieszkującymi głównie środkową oraz południowo-zachodnią Etiopię.
Afarowie i Somalijczycy mają to samo pochodzenie, co Oromo i mieszkają
odpowiednio we wschodniej i południowo-wschodniej części kraju.
Podstawowe
dane o Etiopii
Całkowita powierzchnia 27.127 km kw., z czego: powierzchnia
lądów 19.683 km kw., powierzchnia wód 7.444 km kw.
Położenie: Afryka Wschodnia, na zachód od Somalii.
Szerokość i długość geograficzna: 800N, 38 00 E
Wielkość (relatywnie): Powierzchnia Francji i Hiszpanii
razem.
Stolica: Addis Abeba
Ludność: 67,2 milionów według danych szacunkowych z 2002 roku.
Oficjalny język: Amharski
Całkowita długość granic lądowych: 5.311 km
Długość granic z sąsiednimi krajami: Djibuti 337 km,
Erytrea 912 km, Kenia 830 km, Somalia 1626 km, Sudan 1,606 km.
Linia wybrzeż a i dostęp do morza: brak (kraj śródlądowy)
- dostęp przez Djibuti lub Erytreę
Lotniska międzynarodowe: Addis Ababa International Airport
(Międzynarodowe Lotnisko w Addis Ababie).
Lotniska komercyjne: Arba Minch, Aksum, Dire Dawa, Gonder,
Jinka, Lalibela, Mekelle
Klimat: Tropikalny monsunowy z lokalnymi wariacjami związanymi
z topografią terenu.
Powierzchnia: Wyniesiona równina z położonym centralnie łańcuchem
górskim, przedzielona Wielką Doliną
Ryftową
Najniższy punkt: depresja Danakil -125m
Najwyższy punkt: Ras Dashen 4.620m
Wzrost gospodarczy (mierzony wg średniej stopy
wzrostu PNB): 5,3% 1992\3-2001\2
Waluta: Birr
Kurs wymiany: 8,67=1 dolar US
Surowce naturalne: Niewielkie rezerwy złota,
platyny, miedzi, potasu, naturalny gaz ziemny i energia wodna.
Eksport: Kawa, kwiaty, (produkty rolnicze), skóry,
przyprawy, baranina.
Import: Maszyny (różnego
rodzaju) ,
sprzęt
medyczny
Transport
Ukształtowanie terenu w Etiopii sprawia, że podróż lądem może byc
trudna. Ponieważ do wielu regionów nie dochodzą drogi, w innych
zaś transport lądowy nie jest wystarczająco rozwinięty, ważne znaczenie
ma transport lotniczy. Państwowe linie lotnicze, Ethiopian Airlines,
obsługują loty zarówno krajowe, jak i międzynarodowe. Międzynarodowe
lotniska znajdują się w Addis Ababie i Dire Dawa. Stolica połączona jest
linią kolejowłą z portem Djibuti. Asfaltowa droga z Addis Abeby do Moyale
(miasta na pograniczu Etiopii i Kenii), której powierzchnia się
potem pogarsza, łączy Addis Abebę z Nairobi. Droga z Etiopii do Sudanu
przez Gonder utrzymana jest w dobrym stanie, aby sprawnie połączyć Addis
Abebę z Chartumem.
Czas
i energia elektryczna
Etiopia znajduje się
w strefie czasowej o trzy godziny pózniejszej
od czasu Greenwich (GMT +3). W Etiopii obowiązuje
kalendarz juliański,
składający
się
z dwunastu miesięcy
po 30 dni oraz trzynastego miesiąca,
trwającego
pięć
lub sześć dni. W kraju używa
się
prądu
zmiennego o napięciu
220 woltów, 50 Hz
Cła
Dozwolony jest bezcłowy
przywóz: A) 200 papierosów, B) 1 litra napojów alkoholowych,
C) 1/2 litra perfum. Przyjezdni mogą
wywieść pamiątki,
których wartość nie przekracza 500,00 birów etiopskich.
|
|
Etiopska
kuchnia
i napoje
Prawie wszystko w Etiopii je się z Injerą. Injera to kwaskowaty placek
powstały z rosnącego tylko w Etiopii zboża tef. Je się dużo mięs: smażone
- 'typs', surowe-'kej syga' lub półsurowe, podobne do polskiego
tataru - kitfo. Zazwyczaj sporzywany palcami posiłek to ułorzony na injerze
zestaw mięs, warzyw lub szuro (pasta z fasoli i grochu), całość
polana
jest bardzo ostrymi sosami. Posiłki sporzywa się w grupie przyjaciół
oraz bardzo cz´sto zaprasza się do stołu osobę siedzącą obok. Z
napojów godne polecenia jest pyszne etiopskie piwo, np. 'St George'
czy 'Bedele' lub nieco słodki, powstałym na bazie miodu, etiopski likier
o nazwie Tedź. W Etiopii koniecznie należy tez spróbować gęstych i absolutnie
stu procentowych koktaili owocowych zwanych ciamaki.
Waluta
Walutę
Etiopii, bir, wydaje Narodowy Bank Etiopii (w roku 2007 średi
kurs wynosił
8,8 bira do jednego dolara US). Inne waże banki w kraju to Etiopski
Bank Komercyjny (Commercial Bank of Ethiopia) oraz Bank Rozwoju Rolnictwa
i Przemysłu (Agricultural and Industrial Development Bank). Po wprowadzeniu
prywatyzacji w Etiopii, rośnie liczba banków prywatnych, które
czynią wysiłki, by inwestować w różne przedsięwzięcia. Prywatne
banki w Etiopii to m.in. Abyssinia bank, Awash Bank, Dashen Bank, Hibret
Bank, Nebe Bank, Wogagen Bank, etc.
Telekomunikacja
W stolicy łączność jest dobra. Większość miast i regionów w Etiopii
pokrytych jest siecią Telekomunikacji Etiopskiej. W celu odbycia rozmowy
międzynarodowej, można skorzystać z usług urzędów telekomunikacyjnych
lub prywatnych telecentrów. Rozmowa międzynarodowa kosztuje od
1,25 do 1,50 USD za minutę. Rozmowy lokalne i krajowe można łatwo przeprowadzić
z dostępnych telefonów publicznych; można także używać kart telefonicznych
do nabycia w większości sklepów i w urzedach telekomunikacyjnych.
Usługi telefonii komórkowej świadczone są przez Telekomunikację
Etiopską i na zamówienie w wybranych sklepach lub w urzędach
telekomunikacyjnych możliwa jest subskrypcja linii komórkowej.
Operatorzy telefonii komórkowejz Europy powinni działać
w
Etiopii (np. Orange), lepiej jest jednak skonsultować się przed wyjazdem
z operatorem sieci.
Internet
oraz e-mail
Poza terenami wiejskimi i małymii miasteczkami w dużych
miastach i w stolicy można
bez problemu korzystać z usług
internetowych. Minimalna opłata
za minutę
wynosi 25 centów, a maksymalna, w hotelach - 4 biry. Prędkość
połączenia
jest bardzo niska. W niektórych kafejkach internetowych można
jednak uzyskać szybkie połączenie
(w Addis Ababie najszybsze w siedzibie British Council-Piazza) .
Urzędy
Pocztowe
Usługi
pocztowe dotępne
są
w całym
kraju. Urzędy
pocztowe pracują
od poniedziałku
do piątku.
Godziny pracy 8:00-12:00 i 13:30-17:00
W soboty tylko 8:00-12:00
Wymagania
zdrowotne
Wszyscy przyjezdni muszą
posiadać ważne
świadectwo szczepienia na żółtą
febrę
(Międzynarodowy
Certyfikat Szczepień
- tzw. żółta
książeczka").
W przypadku pobytu w rejonach nizinnych, w których po porze deszczowej
uaktywnia się
malaria, zaleca się
stosowanie tabletek antymalarycznych (np. Lariam). Dodatkowo, zaleca się
dokonania szczepieĖ na dur brzuszny, tźżec i zapalenie opon muzgowych.
Wymagane są
także
szczepienia przeciw cholerze, o ile przyjezdny w ciągu
6 dni przed wizytą
w Etiopii przejeżda
przez rejony zakażone
tą
chorob.
|
| Język
Z 70 (lub więcej)
języków,
jakimi mówi się
w Etiopii, większość
należy
do grup semickich lub kuszyckich rodziny afro-azjatyckiej (patrz Języki
Afrykańskie).
Język
liturgii kościelnej,
Ge'ez, dał
początek
semickiej grupie języków:
amharskiemu i tigrejskiemu. Amharskim, oficjalnym językiem
Etiopii, posługuje
się
ponad połowa
mieszkańców.
Wiele osób mówi także
po angielsku. We wschodniej części
kraju, w okolicach Hararu i Dire Dawy, mówi się
też
po arabsku, somalijsku i francusku.
Podstawowe
slowa
(zapis fonetyczny)
Polski–
– Jak
sie masz?
Amharic – Selam\Tienajestelim?
P
– Dzien
Dobry (rano, K\M)
A
– Endemin derik\Aderesh\Aderachi
P
– Dzien
Dobry (po poludniu, K/M/)
A
– Endemicwalek\walesh\walachihu
P
– Dobry
Wieczór
A
– EndeminAmesheh\Ameshesh
P
– Dobranoc.
A
– Dehna Eder\Ederi
Ało
– Tak
Eshi – Dobrze
Alfeligim – Nie potrzebuję
Efeligalehu
– Potrzebuje, chcę
Yikirta
– Przepraszam
Amesegenalehu
– Dziekuję
Suk
– Sklep
Synty now?
– Ile kosztuje?
Anczi kondzio/Ante kondzio
– ty Jesteś
piękna/
ty Jesteś
piękny
Metsedadza
– Toaleta
Gela metatebiya
– Prysznic
Kazkaza – Zimno
Tikus – Ciepłe
napoje
Kazkaza bira – zimne piwo
Kazkaza ambocha – zimna woda
Atkylt – gotowane warzywa
Asa – Ryba
Liczebniki
1 – And
2 – Hulet
3 – Sost
4 – Arat
5 – Amyst
6 – Sidest
7 – Sabat
8 – Symynt
9 – Zeteń
10 – Asyr
Wiza
i przepisy imigracyjne
Wymagania wizowe: podróżni
odwiedzający
Etiopię
powinni posiadać paszport ważny
co najmniej 6 miesięcy
po dacie powrotu z Etiopii. Wiz - które można
uzyskac na lotnisku - potrzebują
obywatele wszystkich krajów świata
z wyjątkiem
Kenii, Djibuti Sudanu. Opcjonalnie można
także
uzyskać wizę
etiopską
w kraju ojczystym, w którym znajduje się
placówka dyplomatyczna Etiopii (najbliższa
ambasada Etiopii jest w Berlinie). Ważność
wizy uzależniona
jest od celu wizyty. Przedłużenia
ważnościi
wizy można
dokonać w biurze imigracyjnym w Addis Ababie. Wizy służbowe
przyznawane są
po okazaniu odpowiedniej dokumentacji. Wysokość opłaty
za wizę
zależy
od czasu pobytu oraz obywatelstwa poszczególnych krajów.
Cena za jednomiesięczną
wizę
turystyczną
wynosi 20 USD, za trzymiesięczną
- 30 USD. |
|